آيا بايد در هواي گرم، نوشيدني خنک خورد؟
شايد شما هم شنيده باشيد که اعراب در سرزمين گرم عربستان از سر تا پايشان را با پارچههايي که به شکل عبا يا عمامه است، ميپوشانند و عادت به نوشيدن چاي گرم دارند. مطمئنا اين کار را براي جلب توريست انجام نميدهند و کار آنها حکمتي دارد. پيش از هر چيز لازم است يادآوري کنيم که انسان موجودي خونگرم است و ميتواند دماي بدنش را با محيط بيرون تنظيم کند. به عبارت ديگر انسان مانند بسياري از پستانداران ميتواند با گرم يا خنک کردن خود، دماي بدنش را کاهش يا افزايش دهد. وقتي انسان در محيطي قرار ميگيرد که دماي بيرون بيش از دماي بدنش يعني بيش از 37 درجه سانتيگراد است، براي جلوگيري از افزايش دماي داخلي شروع به سوزاندن کالري و عرق کردن ميکند.
در اين زمان هيچ چيز بهتر از نوشيدن يک نوشيدني گرم سبب پايين آمدن دماي بدن نميشود. نوشيدن مايعات گرم سبب تعريق بيشتر و پايين آمدن دماي بدن ميشود. بر اثر تعريق بدن کالري زيادي از دست ميدهد و خنک ميشود. اين اصل در واقع همان مسالهاي است که سبب خنکي يخچال ميشود. مايعي از حالت مايع به حالت گاز در ميآيد و به اين ترتيب کالري جذب ميکند. تعريق به همراه خود مقداري گرما از بدن خارج ميکند و نوشيدن مايعات گرم سبب تعريق بيشتر و خنک شدن تمام بدن ميشود.
به يک نکته بايد توجه کرد. اگر قطرات عرق روي پوست بغلتند و به هر دليلي پاک نشوند، خيلي نميتوانند سبب خنک شدن شوند. در اين روش خنک کننده آب زيادي از بدن دفع ميشود. در دماي عادي ميزان آبي که بدن از دست ميدهد 7/0 ليتر در روز است، در حالي که اين ميزان در هواي بسيار گرم به 10 ليتر ميرسد و در فعاليتهايي نظير دوي ماراتون اين ميزان از 8/2 ليتر در ساعت هم عبور ميکند و در هواي گرم به 3 ليتر در ساعت براي يک ورزشکار عادي ميرسد. ميزان رطوبت هوا نيز در اين ميان نقش مهمي ايفا ميکند. هر چه هوا مرطوبتر باشد، ميزان بخار شدن عرق کاهش مييابد و به اصطلاح فرد دم ميکند.
اما ببينيم اگر در صحرا، آب خنک بنوشيم چه اتفاقي ميافتد؟ با نوشيدن جرعهاي آب خنک براي لحظهاي احساس فوقالعادهاي پيدا خواهيد کرد اما بعد دچار آشفتگي ميشويد. شما با نوشيدن مايعي خنک بدن را مجبور به گرم کردن آن ميکنيد. شما تنها قصد داشتهايد با نوشيدن مايعي خنک بدنتان را خنک کنيد اما برعکس آن را مجبور ميکنيد عمل گرم کننده را انجام دهد.