سونوگرافی های لازم در دوران بارداری

معمولا تصور رایج این است که سونوگرافی وقتی لازم می‌شود که مشکلی پیش آید یا بارداری رخ دهد، اما برای این‌که بتوان بارداری بی خطر و سالمی را سپری کرد، سونوگرافی‌هایی پیش و در طول دوران بارداری پشنهاد می‌شود.البته گاه برای مادر و جنین شرایطی به وجود می‌آید که نوع سونوگرافی تغییر می‌کند. هر خانمی پیش از اقدام به بارداری، باید یک سونوگرافی از رحم و تخمدان‌ها داشته باشد تا از وضع سیستم باروری خود مطلع شود. این سونوگرافی به پزشک درباره سالم بودن رحم (از نظر ناهنجاری‌ها)، وجود فیبروم‌ها یا پولیپ، کیست‌های تخمدانی و بسیاری از مشکلات رحمی کمک می‌کند. همچنین با این عمل می‌توان زمان تخمک‌گذاری را هم مشخص کرد. بخصوص در زنانی که دوره‌های عادت ماهانه نامنظم دارند یا دچار ناباروری هستند. تعداد فولیکول، اندازه آن و زمان دقیق تخمک‌گذاری در روزهای 12 تا 16 سیکل بررسی می‌شود.
اگر یک زن باردار، دوره حاملگی بدون مشکلی را سپری کند، لازم است تا پایان این دوره چهار سونوگرافی در دست داشته باشد.
سونوگرافی اول: در سونوگرافی اول حتما باید قلب جنین را رویت کنیم. با سونو گرافی ترانس واژینال می‌توان در چهارونیم هفته بعد از اولین روز آخرین قاعدگی قلب جنین را پیدا کنیم، ولی با سونوگرافی که از سطح شکم انجام می‌شود حول و حوش هفته پنج و نیم و حداکثر تا هفته هفت بارداری می‌توان قلب رویان را دید. این سونوگرافی طول دهانه رحم را نیز مشخص می‌کند و علاوه بر قلب جنین، سالم بودن رویان را هم گزارش می‌کند. پس توصیه می‌شود، همه مادران باردار در هفته پنجم بارداری (بعد از اولین روز آخرین قاعدگی) سونوگرافی داشته باشند. (سونوگرافی ترانس واژینال از فاصله نزدیک‌تری به قلب و رشد جنین نگاه می‌کند، نسبت به سونوگرافی شکمی در اولویت است، اما یک سونوگرافیست حرفه‌ای از روی شکم هم می‌تواند وضع جنین را گزارش دهد)
سونوگرافی دوم: خوشبختانه در سونوگرافی پیشرفته امروزی، برخی از آنومالی‌ها را تشخیص می‌دهیم مثلا ضخامت پشت گردن اندازه گرفته می‌شود که اصطلاحا به آن.ان.تی می‌گوییم. (هفته 12 تا 15) معیار‌ها و استانداردهایی وجود دارد که براساس آن می‌توان حدس زد که اختلال کروموزومی مانند نشانگان داون وجود دارد. البته این قطعی نیست و مراحل دیگری برای اثبات این ناهنجاری لازم است. ظهور و تکامل استخوان بینی جنین نیز در این مرحله است. سونوگرافی دوم بهتر است در هفته 12 تا 15 انجام شود.
سونوگرافی سوم: زنان بارداری که به سونوگرافی دسترسی دارند و پیگیر هم هستند، بهتر است بعد از هفته 16 یک سونوگرافی برای تشخیص ناهنجاری‌های جنین انجام دهند. چون رویت اندام‌های کوچک جنین در این زمان بهتر میسر است. در هفته‌های 16 تا 19 جنسیت، دست و پا، تعداد انگشتان، صورت، وضع لب‌ها، گوش، چشم، دیافراگم، ستون فقرات، کلیه‌ها، مثانه و معده پر از مایع و چهار حفره‌ای بودن قلب بررسی می‌شود. اگر خانواده‌ای یک کودک با ناهنجاری قلبی یا سایر ناهنجاری‌ها را دارند، باید این موضوع را به پزشک رادیولوژیست اطلاع دهند تا مادر به یک سونوگرافیست اکولوژیست مربوط به قلب ارجاع داده شود تا به شکل خیلی دقیق‌تری جنین بررسی شود. جنسیت جنین بستگی به موقعیت قرارگیری جنین در رحم دارد، اگر وضع قرارگیری مناسب باشد، می‌توان براحتی جنسیت را مشخص کرد.
سونوگرافی چهارم: تا 20 هفتگی، وزن جنین اهمیتی ندارد. چون تا این هفته، وزن چندانی نمی‌گیرد. ولی بعد از سه ماهه دوم و در پی سه ماهه سوم، بخصوص نیمه‌دوم سه ماهه سوم زمان وزن‌گیری جنین است. سونوگرافی 28 هفته پایه، برای وزن جنین وجود دارد که از روی منحنی‌های استاندارد وزن ایده‌آل (با توجه به هفته) اندازه‌گیری می‌شود. دور سر، طول استخوان ران، بای پاریتال و دور شکم اندازه گرفته شده، روی منحنی قرار می‌گیرد و وزن جنین تخمین زده می‌شود.
سونوگرافی داپلر، چه وقت؟ بعضی اوقات بخصوص بعد از هفته سی‌ام بارداری، مطابقتی بین سونوگرافی و سن جنین از روی اولین روز آخرین قاعدگی دیده نمی‌شود و بیش از دو هفته تفاوت وجود دارد. در نتیجه این احتمال پیش می‌آید که رشد جنین کافی نیست. اینجاست که سونوگرافی باید خون‌رسانی به جنین را بسنجد و از نوع دیگری از سونوگرافی با نام کالر داپلر استفاده می‌شود. مقاومت جریان خون، حجم جریان خون جفت، مقاومت جریان مغز جنین، اندازه‌گیری و با معیارهای به دست آمده، نتیجه گرفته می‌شود که خون‌رسانی کافی است یا خیر؟ این سونوگرافی بعد از 28 هفتگی ارزش دارد و زودتر از این نباید انجام شود.
سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی: این نوع از سونوگرافی امروزه بسیار رایج شده است. هزینه زیادی دارد و سازمان‌های بیمه‌گر هم هزینه آن را پرداخت نمی‌کنند. سونوگرافی سه بعدی، سونوگرافی سیاه و سفید در مقاطع متوالی است که دستگاه مقاطع را پشت سر هم می‌چیند و تصویری ارائه می‌دهد که علاوه بر طول و عرض،عمق هم دارد. اسکن اندام می‌تواند به شکل دستی و از سوی سونوگرافیست یا با دستگاه‌های جدیدتر، توسط پروپ دستگاه صورت گیرد و تصویر سه بعدی ارائه دهد. در سونوگرافی چهار بعدی، بعد زمان به آن اضافه می‌شود. سرعت سه بعدی بالا می‌رود و قطعات تصویر سریع روی هم قرار می‌گیرند و حرکات جنین مثل باز و بسته کردن دهان و حرکت دادن دست‌ها و پاها کاملا دیده می‌شود. سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی برای همه لازم نیست. معمولا برای دیدن بافت نرم استفاده می‌شود تا سطح بدن وشکل بدن جنین دیده شود. این کار برای خانواده‌ها جذابیت دارد و بیشتر خود درخواست چنین سونوگرافی را می‌دهند. این سونوگرافی ضرری برای جنین ندارد. قبلا معتقد بودند فرستادن امواج بیشتر باعث گرم شدن مایع اطراف جنین می‌شود. ولی پزشک رادیولوژیست پروپ را زیاد روی اندام خاص نگه نمی‌دارد پس تئوری گرم شدن مایع هم منتفی می‌شود.
بیوفیزیکال تست برای همه لازم نیست: گاهی مادر اطلاعی درباره اولین روز آخرین قاعدگی یا سونوگرافی از اوایل بارداری در دسترس ندارد یا آبریزش داشته و احتمال می‌رود خطری جنین را تهدید کند، یا احتمال زایمان زودرس یا زایمان طول کشیده وجود دارد.برای مونیتور دقیق جنین بررسی بیوفیزیکال پروفایل انجام می‌دهیم و پنج مورد در این سونوگرافی اندازه گرفته می‌شود و با استانداردهایی که داریم مطابقت داده شده و به آن امتیاز می‌دهیم. متخصص زنان تصمیم نهایی را می‌گیرد که آیا جنین تحت فشار است و زایمان باید سریع‌تر صورت گیرد یا ادامه بارداری خطری برای جنین ندارد. بیوفیزیکال پروفایل ممکن است در سه روز متوالی انجام شود تا مقایسه‌ای با روزهای قبل شود.

استرس اجتماعی مزمن با چاقی ارتباط دارد

طبق تحقیق اخیری که دانشگاه سن سیناتی آمریکا انجام داد، مشخص شد استرس روزانه باعث تغییرات سوخت و ساز و چاقی می‌شود. افرادی که فشارهای مفرطی نظیر جنگ یا سوءاستفاده جنسی را تجربه کرده‌اند، تمایل کمتری به غذا خوردن دارند و در نتیجه با کاهش وزن روبه‌رو هستند. با وجود این، یافته‌های اخیر حاکی از آن است که فشارهای اجتماعی نظیر آزمون‌ها و فشارهای کاری و خانوادگی تاثیرات متضادی دارند که باعث پرخوری و افزایش وزن می‌شود. برای این منظور، الگوهای رفتاری موش‌های نر و ماده طی سه هفته مشاهده شد و بعضی از آنها تحت رویدادهای فشارزای طولانی مدت قرار گرفتند و بعضی دیگر به صورت کوتاه مدت با استرس‌زاها مواجه شدند. ملاحظه شد میل به غذای موش‌هایی که تحت فشارهای طولانی‌مدت قرار گرفتند بیشتر و در نتیجه، باعث افزایش چربی بدنشان شد. این تحقیق نشان داد اگر استرس ادامه‌دار باشد، باعث افزایش وزن بویژه در ناحیه کمر می‌شود. استرس، همچنین باعث بیماری‌های قلبی، روماتیسم، مختل شدن ایمنی بدن و سایر اختلالات می‌شود.

اختلالات خوردن

اختلالات خوردن، دسته‌ای از اختلالات روان‌شناختی است که در آنها به نوعی مساله‌ خوردن مطرح می‌شود؛ زیادخوردن، کم‌خوردن، کنترل‌نکردن و.... اما در اصل مشکل اصلی خوردن نیست که در این نوشته به چند مورد پرداخته می‌شود.  
بی اشتهایی عصبی: برخلاف نام این اختلال، مشکل واقعی مبتلایان به آن بی‌اشتهایی نیست، بلکه آنها بشدت از افزایش وزن یا چاق شدن می‌ترسند. تصویری که این افراد از شکل و اندازه بدن خود دارند بسیار غیرواقعی است. به عنوان مثال با وجود لاغری شدید، همواره ترس زیادی از افزایش وزن یا چاق شدن دارند. ممکن است برای اندازه‌گیری وزن بدنشان از فنون مختلفی از جمله وزن کردن مکرر خود، اندازه‌گیری وسواسی اندام‌ها و استفاده مستمر از آینه برای بازبینی قسمت‌هایی که چاق تصور می‌شود، استفاده کنند. از دست دادن تدریجی وزن در زنان مبتلا به این اختلال باعث توقف قاعدگی آنها می‌شود که در صورت رخ ندادن حداقل سه دوره قاعدگی، این اختلال تشخیص داده می‌شود. درباره مردان، کاهش میل جنسی و سطح تستوسترون جایگزین این ملاک در زنان است. بسیاری از بیماران مبتلا به بی‌اشتهایی عصبی با این که ممکن است بشدت لاغر و ضعیف شوند، انکار می‌کنند در رابطه با وزن خود مشکل دارند. در واقع به وزن کم خود افتخار می‌کنند. برای مخفی‌کردن لاغری خود دست به هر کاری می‌زنند؛ لباس گشاد می‌پوشند یا گاهی با حمل کردن اجسام بزرگ قصد دارند خود را سنگین‌تر از آنچه هستند نشان دهند، یا اگر قرار باشد در محیطی مانند بیمارستان وزن شوند، امکان دارد مقدار زیادی آب بنوشند تا به صورت موقت وزن خود را بالا ببرند.

ادامه نوشته

کاشت خاطره مصنوعی

محققان موفق شدند موش‌ها را به این باور برسانند زمانی که در اتاق کوچکی قرار داشتند، به پاهای آنها شوک الکتریکی وارد شده است؛ گرچه این اتفاق هرگز رخ نداده بود. سپس زمانی که محققان موش‌ها را درون اتاق قرار می‌دادند، آنها در گوشه‌ای کز می‌کردند که روش خاص موش‌ها در واکنش به ترس است. این موضوع که انسان‌ها می‌توانند خاطراتی ساختگی در ذهن خود شکل دهند، کاملا اثبات شده است. سوسومو تونگاوا، زیست‌شناس ام.آی.تی (انستیتو فناوری ماساچوست) و سرپرست گروه تحقیقاتی در دنیای زیست‌شناسی، فرد شناخته‌شده‌ای است، چرا که جایزه نوبل پزشکی سال 1987 میلادی را به خاطر تحقیقات در زمینه سیستم ایمنی بدن دریافت کرده است. در اختیار داشتن تکنیکی برای کاشت خاطرات غیرواقعی می‌تواند به دانشمندان کمک کند مسائل این چنینی را با عمق بیشتری مطالعه کنند.
در آینده، مطالعاتی از این قبیل می‌تواند به درک بهتر شکل‌گیری خاطرات ساختگی در ذهن انسان‌ها منجر شود. در همین راستا، تونگاوا و تعدادی از دانشمندان دیگر با استفاده از موش‌ها مساله جالب توجهی را کشف کرده‌اند. در مقیاس مولکولی، خاطرات ساختگی در موش‌ها بسیار شبیه به خاطرات واقعی است. در گذشته محققان دیگری موفق شده بودند خاطرات مصنوعی ده ثانیه‌ای را در سلول‌های مغز موش‌ها که در آزمایشگاه رشد پیدا کرده بودند، ایجاد کنند. گروه دیگری نیز موفق شده بودند خاطرات ساختگی ترکیبی را در موش‌های زنده ایجاد کنند. اکنون گروه تحقیقاتی تونگاوا موفق شده تا با خلق خاطره‌ای کاملاً جدید از خطر دریافت شوک الکتریکی درون یک اتاقک که موش‌ها هرگز آن را دریافت نکرده بودند، گامی دیگر روبه جلو بردارند. برای ایجاد خاطرات ساختگی، تونگاوا و گروهش به دو تحقیق قبل تکیه کردند که یکی از آنها توسط خودشان انجام شده بود. تحقیق نخست استفاده از اپتوژنتیک بود، روشی برای دستکاری ژنتیک موش‌ها که در آن برخی از سلول‌های مغز موش به نور لیزر حساس می‌شود. تحقیق دوم نیز کار آزمایشگاهی تونگاوا بود که نتایج آن سال قبل منتشر شد:
روشی که آنها موفق شدند با استفاده از اپتوژنتیک، گروهی از سلول‌های مغز موش را که مربوط به یک خاطره خاص بود تحریک کنند. در تحقیق جدید، گروهی از موش‌ها را در اتاقکی به نام A قرار دادند. اتاقک A را می‌توان به عنوان اتاق امن در نظر گرفت که شکل، بو و نورپردازی خاصی داشت. محققان ثبت کردند که کدام یک از سلول‌های مغز موش با کاوش در اتاقک A مرتبط است. سپس آنها موش‌ها را در اتاقک متفاوتی به نام B گذاشتند که شکل، بو و نورپردازی متفاوتی داشت. در حالی که موش‌ها در اتاقک B بودند، محققان به پای آنان شوک الکتریکی وارد کردند؛ بنابراین اتاقک B به عنوان اتاق خطر شناخته شد. همزمان محققان از نور لیزر استفاده کردند تا سلول‌های مغزی مرتبط با اتاقک A را نیز در موش‌ها تحریک کنند. زمانی که محققان موش‌ها را به اتاقک A بازگرداندند، موش‌ها از ترس در گوشه‌ای کز کردند. گرچه هرگز در اتاقک A شوک الکتریکی به آنها وارد نشده بود.تونگاوا می‌گوید: این حیوانات از چیزی که هرگز اتفاق نیفتاده بود برای خود خاطره‌ای ساختند. این موضوع ترسی نبود که موش‌ها از قرار گرفتن درون اتاقک یاد بگیرند. زمانی که محققان موش‌ها را درون اتاقک جدیدی به نام C قرار دادند، آنها هیچ عکس‌العملی از خود نشان ندادند.

کدام کودک باهوش تر است؟

همه والدین دوست دارند فرزندی مستعد و باهوش یا شاید بهتر است بگوییم تیزهوش داشته باشند. بخصوص در زمانه‌ای که ظاهرا آرزوی والدین حد و مرزی نمی‌شناسد، اما آیا واقعا ما می‌توانیم در میزان بهره‌مندی فرزندان‌مان از هوش و استعداد ذهنی موثر باشیم و آیا علم، چنین تاثیری را تائید می‌کند؟
پژوهش‌هایی که تاکنون صورت پذیرفته است رابطه‌ای را میان شیرخوردن از سینه مادر و رشد شناختی و ادراکی کودکان نشان می‌دهد. برخی از این پژوهش‌ها حتی پا را فراتر گذاشته و تاثیر شیردادن مادر به فرزند را گسترده‌تر از این دیده و آن را در ارتقای موقعیت اجتماعی آینده کودک نیز سهیم دانسته‌اند. با این حال هرگز بدرستی معلوم نشده است آیا این آثار مثبت فقط حاصل شیر مادر است یا حاصل پیوندی که شیر دادن مادر به فرزندش میان آن دو ایجاد می‌کند؟ شاید هم موقعیت اجتماعی و تحصیلات شخص مادر (و پدر) است که خواه ناخواه در ایفای نقش مادر و پدری‌شان بروز کرده و در شکل‌گیری ضریب هوشی فرزندشان تاثیر می‌گذارد.

ادامه نوشته

آلرژی

می‌تواند همراه با سرفه و اشک باشد، اما دردی به همراه ندارد؛ به آن آلرژی گفته می‌شود. آلرژی به معنای حساسیت زیاد نسبت به یک ماده خارجی است که اصطلاحا آلرژن خوانده می‌شود. آلرژن‌ها، سیستم ایمنی بدن را مجبور می‌کنند در ایفای نقش خود بیش از اندازه فعال عمل کند. سیستم ایمنی بدن معمولا در برابر عناصر خطرناکی همچون باکتری‌ها از خود واکنش نشان می‌دهد‌، اما در افرادی که به آلرژی مبتلا هستند، سیستم ایمنی بشدت فعال است و حتی در برابر مواد نسبتا خطرناک نظیر دانه‌های گرده نیز از خود عکس‌العمل نشان می‌دهد. دامنه و شدت واکنش‌های آلرژیک متغیر است. برخی افراد واکنش‌های خفیفی دارند، اما در برخی دیگر شرایط می‌تواند حتی کشنده هم باشد. راه‌حل مقابله با آلرژی نیز با توجه به نوع آلرژی متفاوت است، اما در هر صورت راهکارهای کلی نظیر اجتناب از عامل آلرژی‌زا، استفاده از داروهایی همچون آنتی‌هیستامین‌ها، استروئیدها و حتی معالجات پیشگیرانه به منظور فعال‌ نشدن سیستم ایمنی نسبت به یکسری عوامل خارجی خاص همچون دانه‌های گرده در بیشتر موارد کاربرد داشته ‌است.

ادامه نوشته

رابطه قد و سرطان

پژوهشی جدید که در مجله همه‌گیرشناسی سرطان، علائم و پیشگیری منتشر شده است رابطه عجیبی را میان بلندی قد و خطر ابتلا به سرطان در میان زنان یائسه نشان می‌دهد. هر چه قد این زنان بلندتر باشد، احتمال ابتلای آنان به سرطان نیز بیشتر است. این پژوهشگران بیش از 20 هزار و 900 زن را در سنین 50 تا 79 سال مورد بررسی قرار دادند. این زنان در برنامه مطالعاتی پیشگامان سلامت زنان (WHI)، که یک برنامه تحلیلی درباره زنان یائسه و عوامل موثر بر سلامت آنان است، شرکت کرده بودند. پس از بررسی‌های دقیق آماری معلوم شد به ازای هر 10 سانتی‌متر افزایش قد میان زنان مورد مطالعه، خطر ابتلا به انواع گوناگون سرطان به میزان 13 درصد افزایش می‌یابد.
هرچند این رابطه عجیب به نظر می‌رسد و در نگاه نخست شاید نتوان باورش کرد، اما شاید به نوعی بتوان به توضیح آن پرداخت. برای مثال ممکن است صرفا به دلیل تعداد بیشتر سلول‌ها و بافت‌هایی که افراد قد بلندتر از آن برخوردارند احتمال این‌که برخی از این سلول‌ها در شرایط مناسبی برای رشد و تکثیر غیرطبیعی و تبدیل شدن به تومور بدخیم قرار بگیرند بیشتر خواهد بود یا شاید مثلا برخی از همان فرآیندهایی که به طور کلی و در همه افراد سبب قد کشیدن و رسیدن به طول نهایی قد می‌شوند و طبیعتا در افراد قد بلند فعالیت بیشتری از خود نشان می‌دهند، بر توده‌های سرطانی نیز تاثیر گذاشته و آنها را نیز تغذیه کنند. جورج کابات، متخصص اپیدمیولوژی کالج پزشکی آلبرت اینشتین و یکی از اعضای گروه تحقیقات می‌گوید: سرطان حاصل فرآیندهایی است که سبب رشد می‌شود. به عبارت دیگر هورمون‌ها و سایر عوامل رشد که بر قد انسان تاثیر می‌گذارند، می‌توانند بر میزان خطر ابتلا به سرطان نیز موثر باشند.
برخی از این عوامل کلی ممکن است ژنتیکی باشد، در حالی که سایر عوامل می‌تواند مرتبط با عوامل محیطی یا تغذیه بخصوص در سال‌های نخستین زندگی باشد. برای مثال، زنانی که در خانواده‌های دارای سطح اقتصادی ـ اجتماعی بالاتری رشد می‌کنند، احتمالا از زنانی که در خانواده‌های کم‌درآمد رشد می‌کنند قد بلندتر خواهند بود. به عبارت دیگر تاثیرات تغذیه می‌تواند در افزایش قد و نیز افزایش خطر ابتلا به سرطان نقش بازی کند.
قد افراد ممکن است صرفا نشانه‌ای از عواملی مانند تغذیه باشد؛ اما نشانه هر عاملی که باشد لازم است آن را بدقت مورد مطالعه قرار دهیم. در واقع، شناختن عوامل قد بلند در افراد می‌تواند راه‌های جدید و موثرتری برای پیشگیری و درمان توده‌های بدخیم سرطانی پیش پایمان قرار دهد. دکتر توماس روهان، رئیس و استاد اپیدمیولوژی و سلامت همگانی کالج پزشکی آلبرت اینشتین می‌گوید: رابطه میان قد افراد و ابتلا به سرطان، پرسش‌های زیست‌شناختی جالبی را پیش می‌کشد‌ و پژوهشگران می‌توانند توضیحات جدیدی در این باره ارائه دهند. طبیعی است از خلال همین توضیحات ایده‌های نوین و شاید روش‌های جدیدی برای مواجهه علم پزشکی با سرطان استخراج شود.
البته دکتر روهان و همکارانش به نکته بسیار مهمی‌ اشاره می‌کنند که حتما خانم‌های بلندقد باید مد نظر قرار دهند: نتایج این پژوهش را نباید یک قاعده کلی برای همه زنان بلندقد دانست و این زنان نباید نگرانی به خود راه دهند. این پژوهش در واقع صرفا یک ارتباط آماری میان این دو مقوله یافته است و هرگز نباید این ارتباط را از دسته ارتباط‌های علت و معلولی به شمار آورد. به عبارت دیگر نباید بلند بودن قد را علت ابتلا به سرطان دانست. بعید است بتوانیم بیماری‌های پیچیده‌ای نظیر سرطان را تنها ناشی از یک عامل مثلا عامل رشد بدانیم. اما حسن نتایج جدید آن است که شاید در آینده افق‌های جدیدی از سرزمین هنوز مبهم سرطان به روی ما باز کند.

تلاش برای شبیه سازی مغز انسان

گروهی متشكل از برجسته‌ترین دانشمندان علوم ریاضی، رایانه و پزشكان با تجربه با همكاری 80مركز علمی و موسسات گوناگون تحقیقاتی اروپا موفق شدند كمك‌هزینه‌ هنگفت یك میلیارد یورویی (3‌/‌1 میلیارد دلاری) را برای انجام پروژه‌‌ شبیه‌سازی مغز انسان ـ معروف به «مغز آبی» ـ را از كمیسیون اروپایی دریافت كنند. هنری ماركرام، مرد شماره‌‌ یك این طرح جاه‌طلبانه شخصی است كه می‌كوشد معمای هزاران ساله ذهن آدمی را به كمك ابر رایانه‌های پیشرفته حل كند تا به این ترتیب كلید طلایی رمزگشایی انواع بیماری‌های روانی، حافظه و ادراك را به‌دست آورد.
هـنــری مــاركرام (Henry Markram) مدیر پروژه‌‌ تحقیقاتی «مغز آبی» (Blue Brain) است. وی می‌كوشد در مدت یك دهه با استفاده از بودجه‌‌ هنگفت یك میلیون یورویی كه از سوی كمیسیون اروپایی تأمین مالی شده است و با كمك همكاران و ده‌ها موسسه علمی ـ تحقیقاتی در اروپا دست به شبیه‌سازی مغز انسان بزند. آنها در این پروژه از ابر‌رایانه‌های پرقدرتی كمك خواهند گرفت كه توان محاسباتی بسیار بالایی دارند. وی و همكارانش بی‌وقفه تلاش می‌كنند تا شبیه‌سازی سلول‌های عصبی و سیگنال‌های الكترونیكی را عملی سازند.
به عبارت ساده‌تر پروژه «مغز آبی» تلاشی است بلندپروازانه برای ساخت مغز مصنوعی انسان و شبیه‌سازی كامل توانایی‌های ذهنی بشر؛ آن هم به‌كمك روش‌های مهندسی معكوس مغز پستانداران تا سطح سلولی. ماركرام كه در موسسه فناوری دولتی سوئیس در شهر لوزان تحقیقات خود را پیگیری می‌كند، پیشتر موفق شده بود مغز موش صحرایی را شبیه‌سازی كند‌ اما اگر بخواهیم بین پروژه‌‌ قبلی و جدید او مقایسه‌ای انجام دهیم از آنجا كه مغز موش‌ها تنها از یك میلیون رشته عصبی تشكیل شده است؛ طرح پیشین بیشتر شبیه طرح میكی‌موس می‌ماند! و این بار او نیازمند زمان بیشتر و توانمندی‌های پیشرفته‌تری است تا بتواند بیش از 86 میلیارد رشته عصبی بدن آدمی را شبیه‌سازی كند. قرار است این بودجه‌‌ هنگفت یك میلیارد یورویی در مراحل مختلف تحقیق و با توجه به میزان پیشرفت كار، در نهایت در مدت ده سال به این محققان پرداخت شود. جالب این‌كه اگر بودجه‌ دریافتی این تحقیقات را برتعداد تخمینی رشته‌های عصبی بدن تقسیم كنیم، به‌طور متوسط هر سلول عصبی در حدود یك سنت و نیم خرج برمی‌دارد.
گفتنی است، مغز آدمی از سلول‌های عصبی بسیار زیادی تشكیل شده كه هر یك از آنها، خود از هزاران سیناپس (یا محل تماس دو عصب) شكل یافته است و تمامی سیگنال‌های عصبی در این بستر بی‌انتها جریان می‌یابند. محققان می‌كوشند با استفاده از ابر رایانه‌های پیشرفته به بازسازی سلول‌های عصبی بپردازند و در نهایت مدلی یكپارچه از آن ارائه كنند‌ اما یكی از بزرگ‌ترین چالش‌های پیش روی آنها همانا تمیز دادن بین انواع گوناگون سلول‌های عصبی است. دیگر دشواری این طرح، تهیه ابررایانه‌‌ پر‌قدرتی است كه توان محاسباتی بسیار بالایی داشته باشد. متاسفانه هنوز چنین ابر رایانه‌ای ساخته نشده و به همین خاطر لازم است كه در این باره نیز فكری اساسی شود.
هدف نهایی محققان از این بازسازی پرهزینه، در حقیقت ساخت رایانه‌ای است كه درست مانند مغز انسان عمل كرده و بدون نیاز به به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری قادر باشد وظایف تازه را بیاموزد. به‌این‌ترتیب در آینده‌ نه‌چندان دور سایر كارشناسان می‌توانند با كسب بینشی تمام عیار از چگونگی كاركردهای مغز آدمی، به شیوه‌ بهتری بیماری‌های این عضو حیاتی را درمان كنند. از این گذشته، می‌توان امیدوار بود در آینده شركت‌های داروسازی تولیدات جدیدشان را به‌طور مستقیم روی این مغز مصنوعی ـ كه چیزی كم از مغز واقعی انسان ندارد ـ آزمایش كرده و بدون اذیت و آزار حیوانات آزمایشگاهی و صرف وقت و هزینه‌‌ زیاد، از عوارض جانبی داروی بیماری‌هایی نظیر آلزایمر، پاركینسون یا زوال عقل اطلاع حاصل كنند.
البته ماركرام و یارانش تنها دانشمندانی نیستند كه به دنبال شبیه‌سازی قشر خاكستری مغز انسان در بستری از قطعات الكترونیكی و دنیای صفر و یك رایانه‌ها هستند. برای نمونه، مهندسان شركت IBM موفق به شبیه‌سازی مغز گربه با بیش از ده میلیارد سلول عصبی شده‌اند. از سویی دیگر مدل رایانه‌ای دیگری با نام اسپان‌(Spaun) وجود دارد كه قادر به شبیه‌سازی تنها 5/2میلیون سلول عصبی است. هرچند اسپان موفقیت‌های نسبی كسب كرده، این مدل دارای پاره‌ای مشكلات فنی است و تنها می‌تواند مدل‌های رفتاری را بازسازی كند و از شبیه‌‌سازی تك‌تك سلول‌های عصبی عاجز است.

کمبود آهن و اختلال شناختی

در حالی كه كمبود آهن یك مشكل عمده در سراسر جهان است، مشخص شده نوزادانی كه طی شش تا 12 ماه اول زندگی دچار كمبود آهن هستند تاخیر برگشت ناپذیری درتحول شناخت نشان می‌دهند. نوزادان متولد شده از مادران چاق در معرض خطر كمبود آهن هستند، علاوه بر این، چاقی در كودكان، رو به افزایش است، داشتن اضافه وزن یا چاق بودن، زنگ خطری برای كمبود آهن است. كودكان نوپا كه اضافه وزن دارند نسبت به افراد با وزن سالم، نزدیك به سه برابر بیشتر احتمال دارد از كمبود آهن رنج ببرند. جانسون و همكارانش بچه خوك‌های دو روزه را با تغذیه‌ای كه شامل سه نوع رژیم غذایی بود، پرورش دادند. رژیم غذایی گروه شاهد شامل سطوح توصیه شده از آهن و گروه دوم دارای رژیم با آهن متوسط و گروه سوم نیز بشدت دچار كمبود آهن بود.
مغز بچه خوك حدود نیمی‌ از حداكثر حجم خود را در چهار هفته اول زندگی به دست می‌آورد. سپس به مدت هشت هفته بعد از این بسرعت در حال رشد است كه بسیار شبیه به تحول نوزاد انسان در دوره پس از تولد است. محققان برای مطالعه تحول مغز نوزاد و اثر آن بر یادگیری و حافظه از مدل تحولی مغز نوزادان بچه خوك استفاده كردند. برای تعیین این‌كه این مدل به موادغذایی حساس است یا خیر، به مطالعه اثرات رژیم غذایی دارای كمبود آهن پرداختند. بچه خوك‌ها به مدت چهار هفته در یك ماز T شكل آزمایش شدند. در مرحله اكتساب، پاداشی در یك محل ثابت و در جهت مشخص در فضا قرار داده شد. بچه خوك‌ها با استفاده از نشانه‌های دیداری كه از خارج ماز ارائه می‌شد آزمایش شدند. خوك‌ها در رژیم غذایی كنترل كار را بخوبی آموخته بودند.
مشخص شد هنگامی كه رژیم غذایی بشدت با كمبود آهن مواجه باشد، بچه خوك‌ها مسیر ماز را یاد نمی‌گیرند. این ماز T شكل طوری است كه آنها 50 درصد شانس دارند به نتیجه درست برسند. این گروه آزمایش حتی پس از شش روز آموزش، هرگز به سطح شانس بالا (50 درصد) هم نرسیدند. بچه خوك‌ها با توجه به رژیم غذایی خفیف دچار كمبود آهن، عملكرد متوسطی داشتند، اما عملكرد آنها به طور قابل توجهی از آن بچه خوك‌ها كه رژیم غذایی كنترل شده داشتند متفاوت نبود. در مرحله دوم آزمون، محل پاداش عوض شد. بچه خوك‌ها شروع به ارزیابی برعكس یادگیری خود كردند. قوانین ماز طوری تغییر پیدا كرد كه بچه خوك‌ها مجبور به تغییر راهبردهای خود شدند. بچه خوك‌های دارای رژیم غذایی مناسب این كار را بسیار خوب آموختند، اما بچه خوك‌هایی با كمبود آهن به‌طور ضعیف آن را ادامه دادند، در حالی كه گروهی كه رژیم غذایی با سطح آهن متوسط داشتند عملكرد متوسط را نشان دادند. این تحقیق را پایگاه اینترنتی ساینس دیلی منتشر كرده است.

چرا باید در زیر آب عینک زد؟

وقتي زير آب چشم‌هايتان را باز مي‌كنيد، محيط پيرامون خود را تيره و تار مي‌بينيد. اين در حالي است كه با استفاده از يك راهكار ساده يعني استفاده از عينك شنا اين مشكل برطرف خواهد شد و به اين ترتيب، مي‌توانيد همه چيز را واضح و شفاف ببينيد. به نظر شما چرا ما انسان‌ها نمي‌توانيم بدون عينك در اعماق آب، محيط پيرامونمان را به وضوح و شفاف ببينيم؟
براي اين‌كه بتوان به اين سوال پاسخ داد، ابتدا بايد چگونگي تمركز چشم‌ها را در شرايطي كه بيرون از آب و در خشكي هستيم، مورد بررسي قرار دهيم. توانايي چشم انسان براي تمركز روي يك جسم بخصوص و ديدن آن تا حد زيادي به ميزان شكست يا انحراف امواج نور هنگام عبور از اجسامي با چگالي‌هاي مختلف بستگي دارد. بهترين راه براي آزمايش شكست نور اين است كه قاشقي را در يك ليوان آب قرار دهيد؛ به نظر مي‌رسد قاشق در سطح آب داراي خميدگي است. اما حقيقت اين است كه امواج نور هنگام عبور از هوا و ورود به آب ـ كه در مقايسه با هوا چگالي بيشتري دارد ـ شكسته شده و دچار خميدگي مي‌شود. عدسي چشم نيز عملكرد مشابهي دارد؛ با اين تفاوت كه بر خلاف سطح آب ـ كه مسطح است و امواج هنگام عبور از آن به يك اندازه شكسته و منحرف مي‌شود ـ سطح عدسي چشم، خميده و منحني است و به همين علت امواج نور هنگام عبور از عدسي چشم در زواياي مختلفي شكسته شده، در نهايت در يك نقطه متمركز مي‌شود.
قسمت جلوي چشم متشكل از 2 عدسي است؛ قرنيه كه در قسمت بيروني قرار دارد و عدسي ديگري كه در قسمت داخلي چشم قرار مي‌گيرد. چشم به كمك اين دو عدسي، تصويري از جسمي را كه مي‌بينيد روي شبكيه ـ كه در قسمت پشت چشم قرار گرفته است ـ ايجاد مي‌كند. بيشترين ميزان شكست نور در هنگام عبور امواج نور از هوا به داخل قرنيه رخ مي‌دهد، زيرا چگالي قرنيه در مقايسه با هوا بسيار بيشتر است. اما چگالي آب و قرنيه تقريبا برابر است، بنابراين وقتي زير آب چشم‌هايمان را باز مي‌كنيم ميزان شكست نور در مقايسه با زماني كه در خشكي نور از قرنيه عبور مي‌كند، به نسبت كمتر است.
توجه به اين‌كه زير آب، ميزان انحناي امواج نوري كه از آب وارد چشم مي‌شود بسيار كمتر است، عدسي‌هايي كه در داخل چشم‌ها هستند، نمي‌توانند اين امواج را بخوبي در نقطه كانوني چشم متمركز سازند. اگرچه عدسي داخلي چشم مي‌تواند تا حدودي موجب شكست امواج نور شود اما عدم‌شكست كافي امواج هنگام عبور از قرنيه را جبران نمي‌كند، به همين دليل امواجي كه در نهايت به شبكيه مي‌رسد، تمركز لازم را ندارد و هر آنچه در اطرافمان است، تيره و تار به نظر مي‌رسد. اما وقتي زير آب عينك به چشم مي‌زنيد، در مقابل قرنيه حجمي از مولكول‌هاي هوا ايجاد مي‌شود كه مي‌تواند مرز لازم براي شكست نور را كه در وضوح ديد ما انسان‌ها نقش بسيار مهمي دارد ايجاد كند؛ به همين دليل با زدن عينك مي‌توانيم حتي زير آب نيز همه چيز را به وضوح ببينيم.

كند شدن روند پيري

دانشمندان روسی موفق به كشف نوعی خاص از باكتری شده‌اند. این باكتری كه زیر خاك‌های قطب شمال یافت می‌شود، قادر است روند پیر شدن را به حد قابل توجهی كاهش دهد. این باكتری بتازگی توسط آكادمی ‌علوم روسیه كشف شده و تحقیق روی آن توسط انستیتو بیولوژی شیمی ‌و گروه پزشكان آكادمی‌ علوم روسیه در سیبری صورت گرفته است.
این باكتری كه باسیلیوس اف نام دارد، تنها در اعماق خاك قطب شمال یافت می‌شود. دانشمندان روسی این باكتری را به موش‌ها تزریق كرده‌اند و با شگفتی بسیار مواجه شدند، چرا كه این باكتری تاثیرات بسیار چشمگیری در كاهش روند پیری در موش‌ها نشان داده است. عملكرد این باكتری به گونه‌ای است كه روی سیستم ایمنی بدن موش‌ها تاثیرگذاشته و آن را تقویت كرده و متابولیسم آنها را نیز حدود 20 تا 30 درصد افزایش داده است. از سوی دیگر، تزریق این باكتری باعث بهبود دید چشم آنها شده و سرعت ابتلا به كاهش دید را در موش‌ها به طور شگفت‌آوری كم كرده است؛ پدیده‌ای كه عموما بر اثر كهولت سن در افراد اتفاق می‌افتد. تاثیر شگفت‌آور دیگر این باكتری، كاهش چشمگیر رشد تومورهاست.
محققان روسی باكتری باسیلیوس اف را در منطقه‌ای به نام لاكوتی در غرب سیبری یافته‌اند؛ جایی كه دمای آن بسیار پايین است. دانشمندان معتقدند این باكتری تنها در لایه‌هایی كه دائم منجمد هستند، یافت می‌شد و یكی از دلایل تاثیرات شگفت‌آور آنها این است كه آنها در اعماق زمین به گونه‌ای محافظت شده‌اند كه مكانیسم‌های زنده بودن و زندگی در آن حفظ شده است. محققان می‌گویند اگر این نتایج در انسان‌ها نیز همین‌گونه پدیدار شود، بسیار امیدواركننده خواهد بود. اما تحقیقات بسیار گسترده‌ای در این زمینه پيش از هر گونه بهره‌برداری از این باكتری همچنان ادامه خواهد یافت.

مغزتان را با برق شارژ كنيد!

اگر شما هم از جمله افرادي هستيد كه تصور مي‌كنيد بهترين راه براي افزايش هوشياري و تمركز هنگام خواب‌آلودگي نوشيدن چند ليوان قهوه، يكي پس از ديگري است، بايد بدانيد اين راه به جايي نمي‌رسد. اما آيا اگر راهكار بهتري براي افزايش عملكرد و كارايي ذهني شما وجود داشته باشد، آن را تجربه مي‌كنيد ؟ راهكاري كه گفته مي‌شود در مقايسه با راهكار سنتي نوشيدن قهوه از عملكرد بهتري برخوردار است و افزايش تمركز ذهني شما را تضمين مي‌كند. اگر اين راهكار مستلزم اتصال مغزتان به يك پريز برق باشد كه به صورت آني و لحظه‌اي بهره هوشي شما را افزايش دهد، آيا باز هم حاضريد آن را تجربه كنيد؟
نه، اشتباه نكنيد، آنچه مي‌خوانيد حقيقت دارد و بخشي از يك داستان علمي ـ‌ تخيلي نيست. بهتر است يك جرعه از ليوان قهوه‌اي كه در دست داريد، بنوشيد و با آرامش به خواندن اين مطلب ادامه دهيد. بر اساس نتايج به‌دست‌آمده از مطالعات جديد گروهي از محققان دانشگاه آكسفورد، ضربه‌هاي الكتريكي ضعيف مي‌تواند موجب بهبود و افزايش توانمندي‌هاي ذهني در انجام محاسبات پيچيده رياضي، مهارت‌هاي زباني و آموزش و يادگيري و همچنين ايجاد هماهنگي بين حركت دست‌ها و چشم در افراد شود. اين روش تحريك بين جمجمه‌اي از طريق جريان مستقيم برق نام دارد كه به اختصار تحت عنوان tDCS از آن نام برده مي‌شود و به نظر مي‌رسد با توجه به روشي كه از آن براي تحريك مغز استفاده مي‌شود، يك راهكار تهاجمي باشد. در اين روش، 2 بالشتك كوچك متشكل از الكترودها دور سر قرار مي‌گيرد، سپس آنها به يك سيستم مركزي متصل مي‌شوند كه سلول‌هاي عصبي را با جريان بسيار ضعيفي در حدود يك تا 2 ميلي‌آمپر تحريك مي‌كند. تحريك سلول‌هاي عصبي با اين جريان ضعيف، آمادگي اين سلول‌ها را براي تحريك عصبي ثانويه افزايش مي‌دهد، بنابراين مغز مي‌تواند از عملكرد مؤثرتري برخوردار باشد.
علاوه براين، ويژگي منحصربه‌فرد اين روش آن است كه كاملا بدون درد است و تاكنون در افرادي كه به طور آزمايشي روي آنها بررسي‌هاي لازم انجام شده است، هيچ‌گونه ردپايي از اثرات و پيامدهاي ثانويه ـ كه مي‌تواند دردسرساز و مشكل‌آفرين باشد ـ ديده نشده است.البته مدت زمان قابل توجهي طول خواهد كشيد تا اين دستگاه تحريك‌كننده مغزي در بازارهاي تجاري به معرض فروش گذاشته شود و در اختيار مصرف‌كنندگان قرار گيرد. لازم است تحقيقات بيشتري در اين زمينه انجام شود تا ايمني و كارايي اين روش به‌طور دقيق مورد بررسي قرار گيرد.

تاثير آلودگي هوا بر عقل

محققان معتقدند قرار گرفتن در هواي آلوده طي مدت طولاني ممكن است باعث كاهش فرآيند ادراكي و شناخت در افراد مسن شود. نتايج به دست آمده نشان مي‌دهد زناني كه به مدت طولاني در معرض سطوح بالايي از ذرات محيطي (PM) قراردارند، طي 5 سال دچار اختلالات ادراكي شده‌اند. همچنين سطوح بالاي PM درشت (PM-‌2/‌5-10) و pm ريز (2/5‌‌PM) به تسريع كاهش فرآيند ادراكي كمك زيادي مي‌كند.
آلودگي PM در حقيقت به ذرات ريز شناور در هوا گفته مي‌شود. ذراتي كه قطر آنها كمتر از 5‌/‌2 ميكرون و عرض آنها كمتر از يك‌سي‌ام موي انسان باشد، PM ريز ناميده مي‌شوند وذراتي كه قطر آنها بزرگ‌تر از10ـ 5‌/‌2 ميكرون است به PM درشت معروف هستند. در بيشتر مناطق بخصوص مناطق شهري، افراد در معرض سطوح بالايي از PM قرار دارند. تعدادي از تحقيقات انجام شده در سال‌هاي اخير رابطه بين افراد مسن و آلودگي هوا را مورد تجزيه و تحليل قرار دادند. اما تحقيق اخير محققان در حقيقت براي اولين بار تغييردر كاركرد ادراكي را در طول يك دوره زماني خاص به اثبات رسانده و بيان مي‌كند كه ميزان در معرض قرار گرفتن و ابعاد ذرات موجود در هوا از اهميت بالايي برخورداراست. در اين تحقيق جنيفرويوو، استاديار دانشگاه پزشكي راش و مديرگروه تحقيقاتي همراه با همكارانش آلودگي هوا، ذرات ريزودرشت و تاثير آنها روي زنان مسن را مورد ارزيابي قرار دادند. در اين تحقيق حدود 19409 زن پرستار70 تا 81 ساله شركت كردند.
جنيفر با توجه به نتايج به دست آمده مي‌گويد: تحقيقات ما نشـان مي‌دهد قرار گرفتن به مدت طولاني در معرض آلودگي‌ها بويژه ذرات ريزودرشت موجود در هوا باعث كاهش كاركرد ادراكي در زنان مسن مي‌شود و اين مساله كمتر مورد توجه قرار گرفته است. علاوه بر عارضه فوق آلودگي ممكن است باعث بروز بيماري‌هاي قلبي و عروقي نيز شود. وي درادامه مي‌افزايد: برخلاف عواملي مانند رژيم غذايي و فعاليت فيزيكي كه ممكن است در بروز دمانس يا زوال شديد عقل نقش داشته باشند، به جرات مي‌توان گفت آلودگي هوا عامل اصلي بروز اين بيماري است. پس با اجراي برنامه‌هاي درست مي‌توان ميزان آلودگي هوا را كاهش داد، با حل كردن اين مشكل اختلالاتي مانند كاهش ادراكي، زوال عقل و آلزايمر از بين خواهد رفت.

محافظت از پوست‌هاي حساس در شرايط سخت

اين روزها صفت سه‌بعدي، ديگر منحصر محصولات تصويري نيست و بسياري از توليدكنندگان مطرح جهان سعي مي‌كنند به نوعي محصولات خود را با اين صفت عجين كنند. فيليپس يكي از اين شركت‌هاست كه چندي پيش پيشرفته‌ترين محصول خود با نام sensotouch را معرفي كرد. اين شركت كه به عنوان پيشرو بازار در صنعت ساخت انواع وسايل الكتريكي و بهداشتي مطرح است، با خلاقيتي كه در طراحي اين محصول به خرج داده، توانسته تا حد زيادي پاسخگوي نياز مشتريانش باشد. به همين دليل هم گفته مي‌شود عرضه اين محصول سه‌بعدي، جايگاه فيليپس را در بازار جهاني مستحكم‌تر كرده؛ چرا كه موفق شده با اين كار استاندارد جديدي براي اصلاح بهتر صورت همراه با ايجاد كمترين حساسيت پوستي ارائه دهد.
اما طراحان اين شركت به اين محصول بسنده نكرده‌اند و با توجه به اين‌ كه در فصول سرد سال يا در شرايطي كه به دليل خشكي و سردي هوا پوست صورت حساس‌تر و آسيب‌پذيرتر مي‌شود، 2 محصول جديد خود به نام‌هاي پاورتاچ و آكواتاچ را كه از تكنولوژي پيشرفته و طراحي منحصر به فردي بهره مي‌برند، معرفي كرده‌اند. اين محصول براي همه بخصوص كوهنوردان، اسكي‌بازان و به‌طور كلي افرادي كه به دليل تماس با هواي سرد پوست حساس و ملتهبي دارند بسيار مناسب است. جك ون استرين، مديركل سبك زندگي در بخش لوازم پيرايش آقايان اين شركت درباره ويژگي‌هاي اين دو محصول مي‌گويد: پاورتاچ و آكواتاچ كاملا ضدآب طراحي شده‌اند. به اين معني كه مي‌توان آنها را زير آب و با كف يا ژل اصلاح صورت استفاده كرد تا اصلاح روان‌تر و با محافظت بيشتر از پوست انجام شود.
ون استرين مي‌افزايد: برخي معتقدند اصلاح صورت تنها با روش سنتي و با استفاده از تيغ صورت مي‌گيرد، اما اين روش خطراتي را براي قسمت‌هاي منحني شكل صورت مانند اطراف گردن به همراه دارد كه ممكن است باعث بريدگي يا قرمزي پوست شود. آكواتاچ به نحوي طراحي شده كه اين‌گونه خطرات را براي پوست نداشته باشد. بخصوص وقتي از آن در زير آب استفاده شود، با ملايمت روي پوست حركت مي‌كند و نتيجه آن اصلاحي مطلوب و آسيب پوستي كمتر نسبت به تيغ‌هاي اصلاح است. همچنين ويژگي‌هاي مختلف پاورتاچ از جمله قابليت شستشوي كامل و استفاده بي‌سيم از آن به كاربران اطمينان مي‌دهد كه اصلاحي بي‌دردسر را با آخرين فناوري تجربه كنند.

تشخيص بيماري سل از طريق بويايي

دانشمندان هندي بتازگي موفق به ساخت نوعي بيني مصنوعي شده‌اند كه مي‌تواند باکتری سل را به صورت بالقوه در بدن بيماران تشخيص دهد و اين كار، تنها با دميدن بيمار در آن صورت مي‌گيرد. سازمان بهداشت جهاني معتقد است ساخت اين دستگاه براي مبارزه عليه بيماري سل ـ كه هر ساله حدود 7‌/‌1 ميليون نفر در جهان به آن مبتلا مي‌شوند ـ مي‌تواند بسيار مفيد واقع شود. دستگاه فوق حاوي ابزاري است كه تشخيص اين بيماري را تسهيل مي‌كند. نام اين بيني مصنوعي e-nez است؛ دستگاهي كه مانند يك حسگر عمل مي‌كند و وجود ويروس سل را در بيماراني كه مبتلا به آن هستند و از آن بي‌اطلاع‌اند، تشخيص مي‌دهد. سنسورهاي اين دستگاه، ويروس سل را بسرعت شناسايي مي‌كنند. سرعت تشخيص، يكي از مهم‌ترين ويژگي‌هاي آن است. اين محصول حاصل همكاري مشترك مركز بين‌المللي مهندسي ژنتيك و بيوتكنولوژي دهلي نو و كمپاني نكست دايمنشن در كاليفرنياست. گفتني است تشخيص اين بيماري در حال حاضر با آزمايش‌هاي بسيارگران قيمت صورت مي‌گيرد و بسيار زمانبر است، اما با استفاده از اين دستگاه، تشخيص بسيار سريع و ارزان خواهد بود. به گفته سازندگان، نمونه آماده اين دستگاه براي انجام آزمايش‌هاي باليني تا سال 2013 به بازار خواهد آمد. گفته مي‌شود اين بيني الكترونيكي مي‌تواند جان 400 هزار نفر را در كشورهاي در حال توسعه تنها با يك آزمايش ارزان و سريع نجات دهد. براساس برآوردهاي صورت گرفته قيمت اين دستگاه حدود 15 تا 22 يورو خواهد بود. اين تكنولوژي همچنين مي‌تواند براي تشخيص ساير بيماري‌ها نظير ذات‌الريه و سرطان ريه نيز مورد استفاده قرار گيرد.

بالا بردن قدرت باروري با ماهي

بر اساس تحقيق جديدي كه بتازگي توسط دانشمندان آمريكايي صورت گرفته است، مصرف ماهي باعث بالا بردن كيفيت اسپرم و ميزان اسيدهاي چرب ضروري براي تشكيل گامت‌هاي نر مي‌شود. پزشكان در حال بررسي ساير فوايد مصرف ماهي در بدن مردان هستند كه يكي از جديدترين آنها كه توسط پزشكان دانشگاه لينوا صورت گرفته و نتايج آن در مجله بيولوژي به چاپ رسيده، تاثير آن در ميزان باروري مردان است. محققان دريافتند خوردن ماهي مي‌تواند در كيفيت اسپرم بسيار تاثيرگذار باشد و از اين رو ناباروري مردان را به حد قابل توجهي كاهش مي‌دهد.
دلايل اين مساله بسيار ساده است اسپرماتوزوئيدهاي نرمال (بر اساس اندازه سرشان) ساختاري منحني شكل دارند كه اكروموزوم ناميده مي‌شوند كه نقش بسيار مهمي در عمل لقاح و لانه گزيني اسپرم در تخمك ايفا مي‌كنند و آنزيم‌هاي متنوعي را سازماندهي مي‌كنند كه اسپرم، براي بارور كردن تخمك آماده لقاح، به آن نياز دارد. عملكرد اين آنزيم‌ها باعث تقويت بدنه اسپرماتوزوئيد مي‌شود و ترشح اسيد چرب ويژه‌اي به نام دكوسااگزوئيد را سبب مي‌شود كه نام مخفف آن دي‌اچ‌اي است. بدون اين اسيد چرب لقاح صورت نمي‌گيرد و سلول‌هاي اسپرماتوزوئيد نمي‌توانند موفق به عمل لقاح شوند. ماهي يكي از غني‌ترين منابع اين نوع اسيد چرب است.
محققان بعد از مشخص شدن نقش اين آنزيم، بررسي ديگري انجام دادند و براي اين كار، آنها آنزيم دي‌اچ‌اي موش‌هاي نر را با كمك دستكاري ژنتيكي برداشتند و مشاهده كردند موش‌هاي جديد به طور كامل نابارور شدند اما زماني كه دوباره دي‌اچ‌اي وارد چرخه غذايي همين موش‌ها شد، ميزان باروري آنها به حالت نرمال برگشت. نتايج تحقيقات نشان مي‌دهد اين اسيد چرب در مواد غذايي كه حاوي اسيدهاي چرب هستند، خصوصا در ماهي سالمون و تن به ميزان فراوان يافت مي‌شود. علاوه بر تاثيرات اين اسيد چرب در باروري مردان، در رشد ساير بافت‌هاي مغزي و شبكيه چشم نيز بسيار موثر و موجب بالا بردن عملكرد مغز و بينايي مي‌گردد و مي‌تواند از بروز برخي بيماري‌هاي مغزي و اختلالات شناختي مانند جنون و ديوانگي جلوگيري نمايد.

روان پریشی

روان‌پريشي يا سايكوز به معناي وضعيت رواني غيرطبيعي است و اصطلاحي است كه در روانپزشكي براي حالتي رواني‌ به كار مي‌رود كه اغلب به صورت «از دست‌دادن تماس با واقعيت» توصيف مي‌شود. سايكوز به انواع جدي اختلالات رواني گفته مي‌شود كه در طول آنها بيمار ممكن است دچار توهم و هذيان شود. گاه افراد سايكوتيك اختلال شخصيت نيز دارند. جنون يا سايكوز نوعي قطع ارتباط با واقعيت است كه به‌طور مشخص شامل هذيان (عقايد نادرست درباره وقايع يا اشخاص) و توهم (ديدن يا شنيدن چيزهايي كه وجود خارجي ندارند) مي‌شود. واژه سايكوز به معني وضعيت رواني غيرطبيعي است كه حالت‌هاي مختلفي را دربرمي‌گيرد ولي اصلي‌ترين ويژگي آنها نوعي قطع ارتباط با واقعيت است.
كلمه روان‌پريشي يا سايكوز براي توصيف شرايط غيرطبيعي ذهن و وضعيت رواني به كار مي‌رود كه طي آن ارتباط فرد با واقعيات قطع مي‌شود. در اين حالات، علاوه بر قطع ارتباط با واقعيات، اختلال در تفكر، درك و قضاوت نيز بروز مي‌كند. زماني كه كسي دچار حالت روان‌پريشي شود، روان‌پريش يا سايكوتيك ناميده مي‌شود. روان‌پريشي يا سايكوز يا اختلالات شديد رواني، نوع شديد بيماري رواني است كه ويژگي عمده آن فقدان واقعيت‌سنجي يا قطع ارتباط با دنياي واقعي است. معمولا بيمار رفتارها و صحبت‏هاي غيرطبيعي دارد. فعاليت‌هاي جسمي و رواني او به حدي دچار اختلال مي‏شود كه باعث به هم ريختگي فعاليت‌هاي فردي و اجتماعي‏اش مي‏شود. چنين بيماري معمولا از بيماري خود آگاهي ندارد و خود را سالم مي‏داند و از درمان خودداري مي‏كند. در اين نوع بيماري اغلب ضايعه مشخصي در مغز مشاهده نمي‏شود. روان‌پريشي را به دليل تفاوت در شروع و سير بيماري، مدت بيماري و بهبود به چند گروه اصلي تقسيم مي‏كنند.روان‌پريشي ممكن است با بيماري‌هاي جسمي (مثلا به دنبال ضربه‌هاي مغزي، عفونت‌هاي شديد، مصرف مواد) يا بر اثر بيماري‌هاي رواني (مثلا اسكيزوفرنيا) همراه باشد. اگرچه روان‌پريشي ممكن است در هر گروه سني ديده شود، اما بيشتر در افراد جوان اتفاق مي‌افتد. حدود 3 تا 5 نفر از هر صد نفر حالاتي از روان‌پريشي را تجربه مي‌كنند كه اين ميزان بيشتر از ميزان شيوع ديابت (بيماري قند) است.

ادامه نوشته

ضرورت انجام آزمایش های دوران بارداری

تقريبا يك‌سوم زنان باردار به نوعي با مشكلات مرتبط با بارداري دست به گريبان هستند. چنانچه اين مشكلات شناسايي نشده، يا به حد كافي حل نشود، مي‌تواند به پيامدهاي خطرناكي هم براي مادر و هم براي نوزاد منجر شود. بهتر است مراقبت‌هاي پيش از تولد، قبل از باردار شدن آغاز شود. انجام آزمايش‌هاي روتين مي‌تواند مادر را از داشتن سلامت و نبود بيماري‌هايي كه بر بارداري تاثير مي‌گذارد، مطمئن كند و چنانچه مادر قبلا براي بيماري‌هاي مزمني مانند ديابت، آسم، فشار خون بالا، مشكلات قلبي، آلرژي‌ها، لوپوس (اختلال التهابي)، افسردگي و... تحت درمان بوده است، بايد آن را با پزشك متخصص در ميان بگذارد.
در برخي موارد ممكن است تغيير يا حذف داروها بخصوص در سه ماهه اول، لازم باشد. مادران مبتلا به بيماري‌هاي خاص بايد تحت‌كنترل باشند، به عنوان مثال سطح قند خون در مادران ديابتي بايد تحت كنترل مداوم باشد، چرا كه سطح غيرطبيعي آن مي‌تواند عوارض خطرناكي براي نوزاد در پي داشته باشد. چنانچه زن و شوهر، سابقه اختلالات ژنتيك خانوادگي داشته يا خود مشكوك به داشتن اين بيماري‌ها هستند، لازم است پيش از بارداري، آزمايش‌هاي ژنتيك انجام دهند و تحت مشاوره ژنتيك قرار گيرند.

ادامه نوشته

فیبرومیالژی

فيبروميالژي به اختلالي گفته مي‌شود كه در آن طي يك فرآيند و افزايش سطح مواد شيميايي خاصي در مغز و تاثير آنها روي مغز، سيگنال‌ها و احساس درد در نقاطي از بدن افزايش مي‌يابد. علائم گاهي اوقات پس از يك تروماي جسمي، جراحي، عفونت يا استرس‌هاي رواني خاصي شروع مي‌شود. در موارد ديگر، علائم بيماري به مرور زمان جمع مي‌شود و بدون هيچ عامل تحريك‌كننده خاصي بروز مي‌كند. احتمال وقوع فيبروميالژي در زنان بيشتر از مردان است. بررسي‌هاي اخير علمي نشان مي‌دهد كه ممكن است يك ناحيه در مغز به نام insula در پاتوفيزيولوژي اين بيماري نقش داشته باشد.
اين بيماري با دردهاي شايع ماهيچه‌اي اسكلتي، خستگي، خواب‌آلودگي، سردرد، مشكلات حافظه و بدخلقي همراه است. همچنين بسياري از مبتلايان به اين بيماري، سندروم روده تحريك‌پذير، دردهاي شكمي و بي‌حسي يا سوزش اعضا را نيز تجربه مي‌كنند. به طور كلي فيبروميالژي هنگامي كه فشار ثابتي بر نواحي خاصي از بدن وارد مي‌شود، با درد بيشتري در اين نقاط حساس مشخص مي‌شود. اين نقاط عبارتند از پشت سر، بين تيغه‌هاي شانه، بالاي شانه‌ها، اطراف گردن، بالاي سينه، قسمت بيروني بازوها، مفاصل فوقاني خاصره‌اي ـ راني، ناحيه كمر، اطراف باسن و قسمت مياني زانوها. در مبتلايان به اين بيماري، خواب اغلب به علت درد مختل مي‌شود و اختلالاتي مانند سندروم پاهاي بي‌قرار و قطع تنفس در حين خواب وجود دارد.

ادامه نوشته

عوامل موثر بر هوش

هوش يكي از ويژگي​هاي مهم انساني است و از اين‌رو محققان و دانشمندان بسياري به اين بعد شگفت انسان پرداخته‌اند و در پي ارتقاي اين توانايي بشر بوده‌اند. اگر به اطراف‌‌مان نگاه كنيم متوجه مي‌شويم هيچ مادري نيست كه به دنبال باهوش‌تر شدن فرزندش نباشد. همه كارفرماها به دنبال افراد باهوش و خلاق مي‌گردند و افرادي در ورود به دانشگاه و موقعيت‌هاي بالاتر شغلي موفق‌ترند كه از هوش بالاتري برخوردار باشند. از اين‌رو براي ارتقاي هوش انسان‌ها تلاش‌هاي فراواني صورت گرفته و هزينه‌هاي گزافي در اين راه خرج شده است. حال براي ارتقاي هوشي كه اينچنين در زندگي ما موثر است چه كاري مي‌توان انجام داد؟ با اين كه وقتي در مورد هوش صحبت مي‌كنيم همه مي‌دانيم منظور از اين واژه چيست، جالب است بدانيد تعاريف بسيار متنوعي از اين واژه وجود دارد كه البته هيچ يك مورد قبول همه صاحبنظران واقع نشده است. چراكه هوش يك مفهوم ذهني و انتزاعي است و نمي‌توان تعريفي كلي در مورد آن ارائه داد، بلكه فقط مي‌توان ويژگي‌هاي آن را برشمرد.

ادامه نوشته

تاثير سيستم عصبي روده بر چاقي

محققان دانشگاه اينسرم با انجام تحقيقاتي ثابت كردند بين سيستم عصبي روده كه به آن مغز دوم گفته مي‌شود و چاقي، ارتباط مستقيم وجود دارد. مغز دوم در حقيقت مديريت معده و روده را در سيستم گوارش به عهده دارد. در ارگانيسم بدن، سيستم عصبي روده به طور مستقيم هدايت‌كننده عبور غذا در معده و روده است. اين سيستم عصبي نزديك به 100 ميليون نرون (سلول عصبي) دارد كه همگي آنها در هضم غذا دخالت دارند. عملكرد اصلي آن، تخليه غذا از معده است، ولي نقش مهم ديگر آن مديريت و حفاظت از بدن با دفع عوامل بيماريزاست.
هم‌اكنون دانشمندان دريافته‌اند مغز دوم مي‌تواند نقش مهمي در بروز اضافه وزن كه به چاقي مفرط منجر مي‌شود، ايفا كند كه در حال حاضر تبديل به يك معضل جهاني شده است. دانشمندان همچنين ارتباط بين فرآيند هضم و چاقي را مورد بررسي قرار داده‌اند. براي اين منظور آنها به موش‌هايي كه در دوره پنجم تا هجدهم رشد خود بودند، رژيم غذايي سرشار از فست فود دادند و سپس تاثير آن را روي دستگاه گوارش و سيستم عصبي روده موش‌ها مشاهده كردند و دريافتند كه رژيم غذايي سرشار از چربي و قند، تاثير زيادي در سيستم عصبي روده و روند تخليه آن مي‌گذارد؛ به طوري كه تخليه معده بسيار سريع‌تر از حد معمول صورت مي‌گيرد و از اين رو سيستم عصبي روده زمان كافي براي ارسال پيام‌هاي سيري نخواهد داشت؛ بدون دريافت پيام سيري، معده دوباره درخواست غذا مي‌كند و حدي را براي پر شدن نشان نمي‌دهد و در نهايت اين بحران تغذيه‌اي، منجر به افزايش وزن به طور اجتناب‌ناپذير مي‌شود.
اين تحقيق به وضوح نقش مواد مغذي را براي بالا و پايين بردن عملكرد مغز دوم نشان مي‌دهد و تاثير مستقيم آن را براي ابتلا به چاقي مشخص مي‌كند. نتايج اين تحقيق در مجله فيزيولوژي در آمريكا به چاپ رسيده است. دانشمندان هم‌اكنون در حال بررسي هستند كه آيا مي‌توان با بروز علائم چاقي، مغز دوم را دوباره به گونه‌اي برنامه‌ريزي كرد كه از افزايش اضافه وزن جلوگيري شود؟

سلیاک

بيماري سلياك، يك اختلال مزمن گوارشي است كه در آن با آسيب به پوشش داخلي روده كوچك، مواد معدني و مواد مغذي جذب نمي‌شود. ايجاد التهاب و تخريب پرزهاي داخلي روده كوچك در اين بيماري، ناشي از يك واكنش آلرژيك ايمونولوژيكي نسبت به گلوتن (يكي از پروتئين‌هايي كه در گندم، جو، چاودار و جو دوسر يافت مي‌شود)‌ است. افراد مبتلا به سلياك ممكن است علائمي مانند اسهال، چربي در مدفوع، كاهش وزن، كم‌خوني ناشي از كمبود آهن، خونريزي‌هاي غيرعادي يا ضعف استخواني را نشان دهند. اگرچه بسياري از بزرگسالان ممكن است هيچ علائمي بجز ناراحتي‌هاي جزئي معده مانند نفخ، ورم شكمي و گاز زياد را نداشته باشند، كودكان مبتلا به سلياك، در صورت درمان نشدن ممكن است دچار توقف رشد شوند كه به كوتاه‌قدي در بزرگسالي منجر مي‌شود.
شواهدي وجود دارد كه نشان مي‌دهد بخشي از واكنش آلرژيك نسبت به گلوتن، ژنتيكي و بخشي، غيرژنتيكي است. بنابراين تقريبا 10 درصد از بستگان درجه يك (والدين، فرزندان، خواهر و برادر)‌ اشخاص مبتلا به سلياك نيز اين بيماري را خواهند داشت. بعلاوه تقريبا 30 درصد از دوقلوهاي ناهمسان و 70 درصد از دوقلوهاي همسان نيز به اين بيماري مبتلا خواهند شد. مكانيسمي كه طي آن گليادين (از پروتئين‌هاي تشكيل‌دهنده گلوتن)‌، باعث ايجاد واكنش آلرژيك مي‌شود، دقيقا مشخص نيست. به نظر مي‌رسد گليادين به طور كامل توسط آنزيم‌هاي روده شكسته نمي‌شود و زنجيره‌هاي بلندتر آمينواسيدها، دست‌نخورده باقي مي‌مانند.

ادامه نوشته

توانايي شگفت چشم انسان

يكي از ويژگي‌هاي منحصربه‌فرد چشم اين است كه ميزان روشنايي نور موجود در محيط هيچ محدوديتي در ديد ايجاد نمي‌كند. ما انسان‌ها نه تنها در معرض تابش مستقيم نور خورشيد،‌ بلكه در تاريكي مطلق نيز مي‌توانيم از توانايي ديداري خود براي ديدن اجسامي كه در اطرافمان قرار دارند، استفاده كنيم. در حقيقت براي اين‌كه چشم ما انسان‌ها بتواند از چنين قابليتي برخوردار باشد 3 بخش مختلف تأثيرگذار هستند. مردمك چشم يكي از قسمت‌هاي اصلي ساختار چشم است كه براساس شدت نور موجود در محيط باز يا بسته مي‌شود. درواقع شرايطي كه فرد در معرض تابش مستقيم نور خورشيد قرار داشته باشد مردمك چشم بسته شده و به اين ترتيب مانع از ورود نور شديد به داخل چشم مي‌شود.
سلول‌هاي ميله‌اي و مخروطي شبكيه نيز از ديگر بخش‌هاي چشم هستند كه در افزايش قابليت‌ها و توانايي‌هاي حس ديداري انسان نقش بسيار مهمي را ايفا مي‌كنند. چشم به كمك اين سلول‌ها از نور موجود در محيط آگاه مي‌شود. سلول‌هاي مخروطي توانايي تشخيص رنگ را دارند، اما سلول‌هاي ميله‌اي تصاوير را به صورت سياه و سفيد دريافت مي‌كنند و به همين دليل در شرايطي كه محيط تاريك باشد اين سلول‌ها از عملكرد بهتري در تشخيص تصاوير برخوردارند.
رودوپسين نيز قسمت ديگري از چشم است كه مي‌توان گفت در بينايي شب، نقش بسيار مهمي ايفا مي‌كند. در حقيقت رودوپسين ماده شيميايي است كه در سلول‌هاي ميله‌اي شكل وجود دارد. سلول‌هاي ميله‌اي شبكيه از اين ماده شيميايي براي جذب فوتون‌ها و تشخيص نور استفاده مي‌كنند. هنگامي كه سلول رودوپسين فوتوني را جذب مي‌كند، به مولكول شبكه‌اي و مولكول اپسين شكسته مي‌شود. مولكول اپسين واحد ساختماني بخش رنگدانه‌اي شبكيه چشم است. اين مولكول‌ها با گذشت زمان دوباه با هم تركيب مي‌شوند كه البته انجام اين فرآيند به كندي صورت مي‌گيرد.
بنابراين زماني كه چشم‌ها در معرض نور قرار مي‌گيرند، رودوپسين موجود در سلول‌هاي ميله‌اي شكل شبكيه به مولكول‌هاي اپسين و شبكيه‌اي شكسته شده و در نتيجه در شرايطي كه به‌طور ناگهاني محيط تاريك مي‌شود، سلول‌هاي ميله‌اي قادر به تشخيص تصوير نخواهند بود. با گذشت زمان مولكول‌هاي اپسين و شبكيه‌اي تركيب شده و در نتيجه ماده شيميايي رودوپسين بار ديگر ايجاد مي‌شود و سلول‌هاي ميله‌اي توانايي از دست رفته خويش را باز مي‌يابند.

چرا رنگ‌ها در تاريكي ديده نمي‌شوند؟

وقتي در يك اتاق تاريك هستيم يا هنگام شب در جايي دور از هر گونه روشنايي ايستاده‌ايم، همچنان مي‌توانيم آنچه را در اطرافمان هست ببينيم، اما نمي‌توانيم در چنين محيط‌هايي رنگ اجسامي كه پيرامونمان هستند را تشخيص دهيم و تنها مي‌توانيم بر اساس حدس و گمان بگوييم رنگ اين اجسام تيره يا روشن است. به نظر شما چرا ما انسان‌ها نمي‌توانيم در تاريكي رنگ اجسام را تشخيص دهيم؟ بايد گفت در قسمت پشت چشم‌ها دو دسته سلول‌هاي حساس به نور وجود دارند. گروهي از اين سلول‌ها ميله‌اي شكل و گروهي ديگر مخروطي شكل هستند و ويژگي مشترك اين سلول‌ها اين است كه نسبت به نور حساسيت دارند، اما آنچه اين سلول‌ها را از هم متمايز مي‌كند، اين است كه سلول‌هاي مخروطي شكل چشم اين امكان را به ما مي‌دهند تا بتوانيم در نور بسيار ضعيف نيز بتوانيم ببينيم. اگرچه با استفاده از اين سلول‌ها قادر نخواهيم بود رنگ‌ها را تشخيص دهيم، اما سلول‌هاي مخروطي شكل كه امكان ديدن رنگ‌ها را به ما مي‌دهند در نور ضعيف عمل نمي‌كنند.
با تاريك شدن محيط، سلول‌هاي مخروطي شكل توانايي خود را از دست مي‌دهند و قادر نيستند نسبت به نور واكنش دهند، اما سلول‌هاي ميله‌اي شكل همچنان مي‌توانند به نور موجود در محيط، به‌‌رغم اين‌كه نوري ضعيف و اندك باشد، از خود واكنش نشان دهند، اما از آنجا كه اين سلول‌ها نمي‌توانند رنگ‌ها را ببينند همه اجسامي كه در اطرافمان هستند را به شكل تركيبي از سايه‌هاي سياه، سفيد و خاكستري مي‌بينيم. براي اين‌كه اجسام را براحتي ببينيم و رنگ آنها را نيز تشخيص دهيم، بايد نور كافي در محيط وجود داشته باشد تا بتوانيم از سلول‌هاي ميله‌اي و مخروطي كه نسبت به نور از خود واكنش نشان مي‌دهند به طور همزمان استفاده كنيم.
اگر دقت كرده باشيد بي‌شك متوجه اين موضوع شده‌ايد كه در نور ضعيف از زاويه گوشه چشم‌هايتان بهتر مي‌توانيد اجسام را ببينيد. به اين دليل كه سلول‌هاي ميله‌اي شكل كه در پشت چشم‌ها قرار دارند در كناره‌ها متمركز شده‌اند. اگر نور محيط كافي نباشد، سلول‌هاي مخروطي شكل غيرفعال مي‌شوند. در چنين شرايطي تنها به كمك سلول‌هاي ميله‌اي شكل اجسام را مي‌بينيم و به همين علت از زاويه گوشه چشم‌ها ديد بهتري از محيط داريم. بار ديگر كه در يك محيط تاريك قرار گرفتيد به همه آنچه در اينجا درباره آن صحبت كرديم دقت كنيد تا بتوانيد اين حقايق را در دنياي حقيقي تجربه كنيد. اگر كمي دقت كنيد متوجه مي‌شويد اجسامي را كه به موازات خط ديد مستقيم چشم‌ها قرار دارند در مقايسه با اجسامي كه به‌طور مستقيم در مقابل چشم‌ها قرار مي‌گيرند با وضوح بيشتري مي‌بينيد.

چرا برخي مردان دچار كم مويي هستند؟

اگر خوب به دوروبر خود نگاه كنيد متوجه مي شويد برخي از پسران و مردان موي زيادي در صورت و بدن خود ندارند يا برخي از آنان شايد اصلا ممكن است ريش و سبيل درنياورند. بد نيست بدانيد هورمون‌هاي مردانه مانند هورمون تستوسترون در زمان بلوغ در پسران (كه معمولا در 13 تا 17سالگي اتفاق مي‌افتد) ترشح مي‌شود و در اثر آن موهاي كركي در نواحي خاصي كه گيرنده تستوسترون دارند به موهاي مردانه و نهايي تبديل مي‌شوند. اين نواحي شامل ريش و سبيل درصورت، قسمت‌هاي جلوي سينه، كتف‌ها و تنه است كه با رسيدن به سن بلوغ اين موها از حالت كركي تبديل به موهاي نهايي مي‌شوند. يعني به موهايي تبديل مي‌شوند كه دوره رشد طولاني دارند و حتي حدود يك سانتي‌متر در ماه مي‌توانند رشد كنند. اما گاهي در برخي از پسران موهاي كركي و اوليه تبديل به موهاي مردانه و نهايي نمي‌شوند. اين مشكل بيشتر به اين دليل است كه فرد هنوز بالغ نشده است و مشكل هورموني دارد. اگر رشد موها تا 17 يا 18 سالگي به تاخير افتد، والدين بايد با توجه به اين موضوع، فرزند خود را نزد متخصص ببرند تا پس از بررسي‌ها اگر مشخص شود هنوز به بلوغ نرسيده است درمان شود.
گاهي مشخص مي‌شود كه فرد بالغ شده است و آثار ديگر بلوغ مانند رشد عضلات بدن، افزايش ميل جنسي و دو رگه شدن صدا را دارد اما موهاي نواحي كه گفته شد در وي رشد نكرده است. اولين دليلي كه مطرح است مساله هورموني است كه بايد مدنظر قرار گيرد و اگر هورمون‌ها دچار اختلال است، بايد درمان شود. مساله دوم، مساله نژادي و ارثي است چرا كه برخي از نژادها مثل نژادهاي زرد و آسياي ميانه نژادهايي كم مو هستند و سومين مساله هم مساله ارث است كه برخي به صورت وراثتي در جاهايي از نواحي بدن كم مويي دارند. اما اگر هر سه اين عوامل رد شود، مشخص مي‌شود كه مشكل كم مويي به عنوان صفتي بدون علت شناخته مي‌شود چرا كه رشد نكردن مو با تيپ مردانه علت مشخصي ندارد.

ردپاي تغذيه در جنسيت جنين

هميشه اولين سوالي كه اطرافيان از مادران باردار مي‌پرسند اين است كه بچه‌ات دختر است يا پسر؟ سوالي كليشه‌اي كه شايد در سال‌هاي دور، مادر تا زمان به دنيا آمدن فرزند پاسخي براي آن نداشت ولي مدت‌هاست با روي كار آمدن روش‌هاي تصوير برداري از جنين براحتي مي‌توان جنسيت جنين را تشخيص داد. حتما شما هم مثل همه پدر و مادرهاي دنيا دوست داريد فرزندتان همان چيزي باشد كه شما دلتان مي‌خواهد و به نوعي دوست داريد جنسيتش را خودتان مشخص كنيد.
دختر و پسر، هر دو نعمت خدا هستند و هر پدر و مادري با داشتن آنها بايد شاكر باشد، ولي خدا نكند در بعضي از خانواده‌ها روي يك جنس تعصب و اصرار وجود داشته باشد كه بچه بايد حتماً پسر يا دختر باشد، آن وقت است كه تازه مشكلات آغاز شده و درگيري‌ها و تنش‌ها، زندگي را سرد مي‌كند. از زمان‌هاي قديم معمولاً خانواده‌ها طرفدار داشتن فرزند پسر بودند و گاهي آنقدر به بچه‌دار شدن ادامه مي‌دادند تا اين كه پسري به دنيا بياورند. دليل آن هم كشاورزي يا كارگري بودن بيشتر زندگي‌هاي قديم و احتياج به فرزند پسري بوده است كه بتواند همپاي پدر كار كرده و كمك خرج خانواده باشد.

ادامه نوشته

آرتریت روماتوئید

آرتريت روماتوئيد، يك بيماري خودايمني است كه در آن بدن به تخريب بافت‌هاي خود مي‌پردازد. اين بيماري مفصل، كيسه‌هاي زلالي، غلاف وتر، عضلات و بافت‌هاي اطراف را درگير مي‌سازد. با پيشرفت بيماري، اندام‌هاي داخلي نظير قلب، ريه‌ها، خون، چشم‌ها، پوست و اعصاب بدن نيز ممكن است تحت تاثير قرار بگيرند. منشا و دليل اصلي آرتريت مشخص نيست، اما عوامل ژنتيكي، استرس زياد، سيگار، الكل و شيوه زندگي افراد در بروز آن مي‌تواند موثر باشد. نسبت ابتلاي زنان به مردان سه به يك است و زنان بيشتر دچار اين بيماري مي‌شوند. همچنين احتمال از دست دادن حجم عضلاني و افزايش بافت چربي در زنان مبتلا، بيشتر از مردان است. معمولا آرتريت روماتوئيد بين 20 تا 50 سالگي بروز مي‌كند، اما بروز آن در سنين پايين‌تر يا بالاتر نيز ممكن است وجود داشته باشد. علائم روماتيسم مفصلي تقريبا مشابه علائم آرتروز است. اما با مراجعه به پزشك و انجام آزمايش خون و اشعه ايكس مي‌توان آن را تشخيص داد. اگر اين دو بيماري بموقع تشخيص داده شوند و مورد معالجه قرار بگيرند، به طور قابل توجهي مي‌توان از پيشروي آنها جلوگيري كرد. اما تا به حال درماني قطعي براي آنها كشف نشده است.

ادامه نوشته

عصب‌هاي آسيب‌ديده ترميم مي‌شوند

گروهي از محققان در يك روش جراحي جديد كه با هدف درمان عصب‌هاي آسيب‌ديده روي بيش از 200 موش انجام شده است، به موفقيت بزرگي دست يافته‌اند. نتايج به دست آمده از اين روش در مقايسه با روش‌هاي مشابهي كه پيش از اين براي درمان عصب‌هاي آسيب‌ديده مورد استفاده قرار مي‌گرفت، رضايتبخش‌تر است و يكي از ويژگي‌هاي منحصر به فرد اين روش اين است كه بيمار در مدت زمان كوتاهي پس از انجام عمل جراحي، توانايي از دست رفته خود را باز خواهد يافت، اما سؤالي كه مطرح مي‌شود، اين است كه آيا اين روش مي‌تواند در درمان انسان‌هايي كه دچار سانحه شده‌اند نيز عملكرد مشابهي داشته باشد؟
به گفته وسلي تاير، مجري اين طرح تحقيقاتي، بررسي‌هاي انجام شده روي حيوانات نشان داده اين روش درماني براي حيوانات در مقايسه با ديگر روش‌هاي درماني، عملكرد بهتري دارد. اگر عصبي به علت آسيب‌ديدگي قطع شده باشد، پزشك جراح براي درمان فرد آسيب‌ديده بلافاصله او را تحت عمل جراحي قرار مي‌دهد تا با استفاده از بخيه دو انتهاي قسمت جداشده عصب قطع‌شده را به هم متصل كند، اما حتي در شرايطي كه اين عمل تحت شرايط كنترل‌شده انجام شود نيز فرد آسيب‌ديده پس از گذشت 3 ماه از انجام عمل جراحي، تنها 30 درصد از توانايي از دست رفته‌اش را باز خواهد يافت. در اين روش جديد نه‌تنها ميزان بازيابي توانايي از دست‌ رفته فرد بيمار به 2 برابر افزايش خواهد يافت، بلكه دوره بهبود پس از انجام عمل جراحي نيز تنها حدود 2 هفته خواهد بود.
يكي از محدوديت‌هاي موجود در اين زمينه اين است كه مكانيسم دفاعي بدن در انجام درمان، موانعي را ايجاد مي‌كند. به عبارت ديگر پس از گذشت يك ساعت از زماني كه فرد آسيب مي‌بيند، در دو انتهاي عصب آسيب‌ديده پوشش محافظي ايجاد مي‌شود كه اين پوشش ارتباط بين دو قســـمت آسيب‌ديده را به طور مجدد برقرار نمي‌كند. حتي در صورتي كه پزشك پس از انجام عمل جراحي دو قسمت عصب قطع شده را نيز به هم متصل كند، اين پوشش ايجاد شده مانع از عبور پيام‌هاي عصبي خواهد شد. به همين دليل فرد آسيب‌ديده پس از درمان، بهبود نسبي پيدا مي‌كند. بنابراين بايد راهكار مناسبي براي ايجاد ممانعت از فرآيند بازسازي عصب آسيب‌ديده وجود داشته باشد.
به گفته اين گروه از محققان، براي جلوگيري از انجام اين واكنش طبيعي، بايد بلافاصله محل عصب قطع شده را با استفاده از محلول نمكي كه فاقد كلسيم و محتوي متيلن باشد، شستشو داد. به اين ترتيب از انجام واكنش اكسيداسيون در محل آسيب‌ديده جلوگيري مي‌شود. وجود كلسيم و انجام واكنش اكسيداسيون در محل قطع شدن عصب موجب تشكيل اجسام كروي شكلي به نام وزيكول در انتهاي عصب مي‌شود كه پوشش محافظي را در اين قسمت ايجاد مي‌كند.

علل و عوارض چاقي

چاقي علاوه بر مشكلات جسمي فراوان به مشكلات رواني ـ اجتماعي نيز منجر مي‌شود. متاسفانه وجود تبعيض و پيشداوري نسبت به افراد چاق بسيار زياد است. اين پيشداوري حتي در كودكان دبستاني نيز ديده مي‌شود به‌طوري كه مطالعات نشان داده كودكان، همكلاسي‌هاي چاقشان را دوست ندارند و آنها را با القاب نامناسبي خطاب مي‌كنند؛ به علاوه كودكان چاق بيشتر از سايرين، مورد سوءاستفاده و زورگويي همكلاسي‌هايشان قرار مي‌گيرند.
متاسفانه در جامعه نيز نسبت به افراد چاق پيشداوري‌هايي وجود دارد به‌طوري كه برخي، افراد چاق را بي‌اراده و تنبل مي‌دانند و با استناد به چاقي راجع به شخصيت افراد قضاوت مي‌كنند. اين پيشداوري‌ها منجر به اثرات سوء در وضعيت اقتصادي ـ اجتماعي بيماران چاق مي‌شود به‌طوري كه حتي فرصت‌هاي استخدام و ازدواج براي اين‌گونه افراد كمتر است. همه اين موارد منجر به كاهش رضايت از خود و تصوير بدن، كاهش اعتماد به نفس و در نهايت انزواي اجتماعي افراد چاق مي‌شود به‌طوري كه اين افراد كمتر به خروج از منزل و شركت در مهماني‌ها تمايل دارند و حتي خريد لباس براي بسياري از اين افراد كاري فرساينده و آزاردهنده است چرا كه با واكنش‌هاي نامناسب فروشندگان و ساير خريداران مواجه مي‌شوند.

ادامه نوشته

سرطان قلب

وقتي صحبت از بيماري‌هاي قلبي مي‌شود توجه بيشتر افراد به سمت شايع‌ترين بيماري‌هاي قلبي و عروقي مي‌رود. ولي بهتر است بدانيد طيف بيماري‌هاي قلبي بسيار وسيع‌تر از بيماري‌هاي عروقي قلب است. مثلا ممكن است تاكنون نام «سرطان قلب» به گوش بسياري از افراد نخورده باشد، اما سلول‌هاي قلب هم مي‌توانند سرطاني شوند. تومورهاي قلبي مي‌توانند اوليه (خوش‌خيم و بدخيم) يا متاستاسيك (بدخيم) باشند.
تومورهاي اوليه قلب نادرند. تقريبا سه‌چهارم آنها خوش‌خيم و بقيه عمدتا بدخيم هستند. تمام تومورهاي قلبي مي‌توانند حيات بيمار را به خطر اندازند و اكثر آنها به كمك جراحي قابل درمان هستند كه بايد هر چه زودتر تشخيص داده شوند. تومورهاي قلبي ممكن است طيف وسيعي از تظاهرات قلبي و غيرقلبي را ايجاد كنند. محل و اندازه تومور، 2 عامل اصلي در تعيين علائم و نشانه‌هاي اختصاصي هستند كه بسياري از آنها در بيماري‌هاي قلبي شايع‌تر مشاهده مي‌شوند، از جمله درد قفسه سينه، سنكوپ، نارسايي قلبي، اختلال ريتم قلبي يا آريتمي، اختلالات هدايتي و تجمع مايع در برون‌شامه قلب (پريكارد) يا بدون تجمع مايع در برون‌شامه قلب.

ادامه نوشته