سلام دکتر

عوامل متعددي در ايجاد سردرد هم در مردان و هم در زنان دخيل است. از جمله اين عوامل مي‌توان به تاريخچه خانوادگي و سن اشاره کرد اما در زنان بين هورمون‌ها و سردردشان ارتباط واضحي وجود دارد. سردرد معمولا در زنان حول و حوش دوران قاعدگي شروع مي‌شود و در دوران باروري آنها را درگير مي‌کند. قرص‌هاي ضدبارداري و هورمون‌‌درماني هم سردرد را تشديد مي‌کند. در دوران بارداري، سردرد غالبا کمتر آزاردهنده است. يک توضيح ساده! هورمون استروژن و پروژسترون که نقش اصلي را در تنظيم قاعدگي و بارداري دارند، ممکن است دليل سردرد باشند و اين مساله به علت برخي موادشيميايي موجود در مغز است. سطح بالاي استروژن ممکن است سردرد را بهبود ببخشد در حالي که سطح پايين استروژن مي‌تواند سبب تشديد سردرد شود. نوسانات سطح هورمون‌ها روي الگوي سردرد تاثيرگذار است. پزشک مي‌تواند در پيشگيري يا درمان سردرد به شما کمک کند.

افت هورمون استروژن قبل از شروع قاعدگي در ايجاد سردرد و افزايش حساسيت شما به درد نقش مهمي دارد. سردرد علامت شايع نشانگان پيش از قاعدگي است و 60 درصد از زنان مبتلا به ميگرن قبل يا در دوران قاعدگي سردرد را تجربه مي‌کنند. تسکين‌دهنده‌هاي بدون نسخه مي‌تواند سردرد ناشي از دوران قاعدگي را تسکين دهد. شيوه زندگي هم همين‌طور. خوردن غذاهاي سالم، ورزش منظم و کنترل ميزان استرس و انجام ورزش‌هاي آرامش‌بخش و خواب کافي نيز در تسکين اين سردردها نقش مهمي دارند. در صورتي که شما به عنوان يک خانم مبتلا به سردرد دوران قاعدگي مي‌شويد، از داروهاي ضدالتهاب غيراستروييدي با توصيه پزشک استفاده کنيد. گاهي در شروع سردرد اين داروها بسيار موثر خواهد بود. گاهي هم پزشک داروهاي قوي‌تري را براي شما تجويز مي‌کند. اگر چرخه قاعدگي‌تان منظم است بهتر است داروهاي پيشگيري از سردرد را چند روز قبل از شروع قاعدگي و در اولين روزهاي شروع قاعدگي مصرف کنيد. در صورتي که در دوران قاعدگي دچار ميگرن شديد، يا قاعدگي شما نامنظم است بهتر است با نظر پزشک خود هر روز از داروهاي پيشگيري از سردرد مصرف کنيد.

برخي زنان سردرد را بلافاصله بعد از شروع اولين بار قرص‌هاي ضدبارداري يا ساير روش‌هاي هورموني ضدبارداري تجربه مي‌کنند. در برخي ديگر، تغييرات هورموني ناشي از اين قرص‌ها يا هورمون‌هاي ضدبارداري باعث تغييراتي در الگوي سردرد مي‌شود. گاهي آن را بهتر مي‌کند و گاهي آن را تشديد مي‌کند. اگر مصرف داروهاي ضدبارداري سبب تشديد يا بدتر شدن سردرد شما شد، حتما با پزشک خود مشورت کنيد.

اوايل بارداري سطح استروژن به سرعت افزايش مي‌يابد و همچنان در دوران بارداري بالا باقي مي‌ماند. ميگرن غالبا در اين دوران بهتر شده يا حتي از بين مي رود. گاهي هم سردردهاي تنشي به کلي ناپديد مي‌شوند. بعد از زايمان، کاهش سطح استروژن ممکن است سبب تشديد سردرد شود. اگر در دوران بارداري سردرد داشتيد حتما از پزشک?تان در مورد نحوه درمان آن سوال کنيد. داروهاي سردرد ممکن است در اين دوران غيرمجاز باشد يا روي جنين در حال رشد و تکامل تاثير بگذارد. مخصوصا اگر در دوران لقاح مصرف شوند. اگر سردرد شما در دوران بارداري بهتر شد، ممکن است همين بهبودي و تسکين در دوران شيردهي هم وجود داشته باشد. ترشح هورمون شيردهي سطح استروژن را پايدار و ساير هورمون‌ها را هم بالا نگه مي?دارد و اين مساله به کاهش حساسيت به درد کمک مي‌کند. اگر چه ممکن است در مورد داروهاي سردرد هنگام شيردهي نگران باشيد اما نسبت به دوران بارداري داروهاي زيادتري را مي‌توانيد در اين دوران براي تسکين سردردتان استفاده کنيد.

يائسگي زمان ديگري براي تغيير الگوي سردرد زنان است. در بسياري از زنان، ميگرن هنگامي که دوره قاعدگي قطع مي‌شود، بهتر مي‌شود. اما سردرد تنشي اغلب بدتر مي‌شود. هورمون‌‌درماني مي‌تواند روي سردرد تاثير داشته باشد. هورمون‌درماني يائسگي سردرد را در برخي زنان بدتر مي?کند و در برخي ديگر موجب تسکين و بهتر شدن سردرد مي‌شود. اما اگر سردرد بعد از يائسگي همچنان باقي ماند، شما مي‌توانيد به مصرف همان داروها ادامه داده و نحوه زندگي خود را به شيوه بهتري تغيير دهيد. اگر براي کنترل علايم و نشانه‌هاي يائسگي از استروژن استفاده مي‌‌کنيد، پزشک ممکن است برايتان چسب‌هاي پوستي استروژن هم تجويز کند. اين چسب‌ها به طور مداوم و آهسته استروژن را درون خونتان آزاد کرده و به اين ترتيب احتمال تشديد سردرد در شما کاهش مي‌يابد.

برخي زنان نسبت به ساير زنان به اثرات هورمون‌ها حساس‌تر هستند. اگر سردرد در انجام کارهاي روزمره شما خللي وارد کرد، حتما از پزشک?تان کمک بگيريد. چرا که درمان‌هاي زيادي براي سردرد وجود دارد.

منبع